Có tên trên bài báo ISI Q1, cựu sinh viên NTTU mang bản vẽ ra công trường Nhật Bản

Câu chuyện của Nhân không chỉ là hành trình của một người trẻ đi làm ở nước ngoài gần như ngay sau khi tốt nghiệp. Đó còn là lát cắt cho thấy khi sinh viên có nền tảng chuyên môn, tinh thần tự học, sự kỷ luật và được đặt trong một môi trường đào tạo biết khơi mở năng lực, một bản vẽ từ giảng đường có thể đi xa hơn rất nhiều.

Không dừng ở lý thuyết, sinh viên NTTU cũng như Thành Nhân được đặt vào những tình huống thực hành – nơi bản vẽ, công thức và thao tác kỹ thuật bắt đầu kết nối với nhau

Từ mỏ đá của cha đến lựa chọn ngành Kỹ thuật xây dựng NTTU

Nguyễn Vũ Thành Nhân lớn lên cùng tiếng động cơ xe xúc và bụi mờ nơi mỏ đá cha anh làm việc hằng ngày. Với anh khi ấy, đá chỉ là đá: thô ráp, nặng nề, nằm im giữa nắng gió. Những khối vật liệu tưởng như vô tri ấy chưa từng gợi lên trong anh hình ảnh của những tòa nhà, những cây cầu hay những công trình mà con người đi qua mỗi ngày.

Cho đến một ngày, cha anh nói với Nhân: “Bây giờ con chỉ thấy nó là đá thôi, nhưng khi con thêm xi măng và hòa quyện chúng lại, nó sẽ trở thành bê tông – thứ không thể thiếu để dựng xây nên những tòa nhà cao tầng”.

Câu nói ấy không phải một bài học nghề nghiệp lớn lao, nó cũng không đến từ giảng đường hay giáo trình nhưng với Nhân, đó là khoảnh khắc những tảng đá bắt đầu có một đời sống khác. Đá không còn chỉ là vật liệu nằm yên ở mỏ. Khi đi cùng xi măng, nước, cốt thép và tri thức kỹ thuật, nó có thể thành nền móng, cột, dầm, sàn; thành nơi con người sinh sống, làm việc và gửi gắm sự an toàn của mình.

Từ mỏ đá của cha, Nhân bắt đầu tò mò về vật liệu, kết cấu và công trình. Ngành xây dựng, trong hình dung ban đầu của anh, không chỉ là chuyện dựng lên một tòa nhà. Đó là hành trình biến những thứ thô sơ thành một phần của đời sống, biến bản vẽ thành không gian thật, biến tính toán thành nơi con người có thể bước vào.

Những hoạt động trải nghiệm ngành giúp sinh viên Thành Nhân hình dung rõ hơn con đường nghề nghiệp – từ giảng đường đến công trường

Như nhiều bạn trẻ khi mới chọn ngành, Nhân từng nghĩ kỹ sư xây dựng chủ yếu làm việc trong văn phòng máy lạnh, thiết kế bản vẽ, xử lý con số. Một công việc có vẻ gọn gàng, ít va chạm với nắng gió ngoài hiện trường. Nhưng càng học, càng đi gần hơn với nghề, anh càng nhận ra xây dựng không “êm” như mình từng nghĩ.

Hiện trường có nắng nóng, bụi, tiến độ và những áp lực rất cụ thể. Văn phòng tuy mát hơn, nhưng lại có áp lực của bản vẽ, tiêu chuẩn kỹ thuật và những con số không cho phép sai lệch. Một chi tiết thiếu chính xác có thể kéo theo nhiều hệ quả. Một phương án chưa tối ưu có thể ảnh hưởng đến cả quá trình triển khai phía sau.

“Nghề này đòi hỏi sự hy sinh và chịu khó hơn nhiều so với những gì mình đã hình dung”, Nhân chia sẻ.

Nhưng cũng chính sự vất vả ấy làm nên niềm tự hào riêng của người làm xây dựng. Khi sang Nhật làm việc, nhìn một công trình mới dần mọc lên, Nhân cảm thấy tự hào và muốn tiếp tục góp phần xây dựng thêm nhiều căn nhà mới.

Với Nhân, thành quả của nghề xây dựng không nằm mãi trong file máy tính. Một ngày nào đó, những đường nét trên bản vẽ sẽ thành bức tường, mái nhà, cầu thang, mặt sàn… thành một công trình có thể nhìn thấy, chạm vào và đi qua mỗi ngày.

Đó cũng là lý do Nhân xem xây dựng không phải một ngành khô cứng mà là công việc biến tri thức kỹ thuật thành những giá trị rất thật trong đời sống. Từ những tảng đá thô sơ ở mỏ đá của cha, anh đi đến lựa chọn ngành Kỹ thuật xây dựng NTTU bằng sự tò mò rất tự nhiên: con người có thể tạo nên điều gì khi biết dùng vật liệu, tính toán và kỹ thuật để dựng xây?

Dấu ấn học thuật: “Hộ chiếu” từ những công bố quốc tế

Nếu phải chọn một cột mốc khiến mình nhận ra bản thân thật sự thuộc về ngành Kỹ thuật xây dựng, Nguyễn Vũ Thành Nhân nhắc đến một buổi học năm 2023.

Từ phân tích của giảng viên về các trận động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ, một thắc mắc từng khiến anh trăn trở được giải đáp: vì sao có những công trình cổ vẫn trụ vững, trong khi nhiều nhà bê tông lại sụp đổ?

Câu hỏi ấy không dừng lại ở sự tò mò. Nó mở ra cách nhìn khác về kết cấu. Những khái niệm như phổ động đất, chu kỳ, tần số… khi đặt trong bối cảnh an toàn của con người không còn là lý thuyết khô cứng, mà trở thành yếu tố quyết định sự tồn tại của một công trình.

Chính thời điểm đó, Nhân nhận ra: một phép tính không chỉ để hoàn thành bài tập, một bản vẽ không chỉ là yêu cầu môn học. Đằng sau mỗi lựa chọn kỹ thuật là độ bền, là an toàn và là trách nhiệm với con người.

Từ bước ngoặt này, anh thay đổi cách học. Không dừng ở đáp án, Nhân luôn truy vấn bản chất và tìm cách tối ưu cách giải quyết vấn đề.

Khi tiếp cận trí tuệ nhân tạo, anh nhìn thấy một hướng đi mới cho các bài toán kỹ thuật. Nhân tham gia nghiên cứu khoa học từ sớm và thử nghiệm ứng dụng AI trong thiết kế kết cấu.

Dấu ấn rõ nét là việc anh tham gia các công bố quốc tế: đồng tác giả một bài báo trên Bulletin of Earthquake Engineering (ISI Q1) và là tác giả chính của một bài báo thuộc danh mục Scopus.

Với Nhân, giá trị của những công bố này nằm ở quá trình: đọc tài liệu, xử lý dữ liệu, thử nghiệm phương pháp và theo đuổi vấn đề đến cùng. Quan trọng hơn, nó rèn cho anh tư duy làm nghề — hiểu sâu, làm chắc và luôn tìm phương án tốt hơn.

Chính nền tảng đó trở thành lợi thế khi Nhân nắm bắt cơ hội làm việc tại Nhật Bản. Từ kết nối tuyển dụng của Khoa Kỹ thuật xây dựng NTTU, anh tham gia tuyển chọn, phỏng vấn và hoàn thiện hồ sơ. Trong thời gian chờ xuất cảnh, anh chủ động rèn luyện thêm tiếng Nhật.

Khi sang Nhật, mọi thứ gần như đã được chuẩn bị sẵn. Nhưng phía sau sự thuận lợi ấy là cả một quá trình tích lũy từ trước: kiến thức chuyên ngành, nghiên cứu khoa học, ngoại ngữ và thói quen tự học.

Từ hành trình của Nhân có thể thấy, cơ hội làm việc quốc tế không đến từ may mắn, mà được chuẩn bị qua quá trình học tập, nghiên cứu và môi trường đào tạo giúp sinh viên phát triển năng lực một cách bài bản.

Khi nền tảng đào tạo và kết nối doanh nghiệp mở lối cho sinh viên

Những năm học tại Trường Đại học Nguyễn Tất Thành không chỉ là giai đoạn tích lũy kiến thức, mà còn là quá trình rèn bản lĩnh nghề nghiệp.

Nhân được đặt vào nhiều tình huống buộc phải bước ra khỏi vùng an toàn: trao đổi học thuật bằng tiếng Anh, làm việc với chuyên gia quốc tế, tham gia nghiên cứu khoa học và tiếp cận thực tế.

Đáng nhớ nhất là các buổi trao đổi với giảng viên Đại học Adamson (Philippines) và chuyên gia Hoa Kỳ trong chương trình Fulbright Specialist. Áp lực giao tiếp chuyên môn bằng tiếng Anh ban đầu là thử thách, nhưng cũng giúp anh nhận ra ngoại ngữ là công cụ tiếp cận tri thức toàn cầu.

Từ đó, Khoa Kỹ thuật xây dựng NTTU trong ký ức của Nhân không chỉ dừng ở lớp học, mà mở ra một môi trường học tập có yếu tố quốc tế, nơi giảng viên đồng hành cùng sinh viên trong từng bước trưởng thành.

Song song với học lý thuyết, Nhân chú trọng trải nghiệm thực tế. Nếu trong lớp học là bản vẽ và công thức, thì ngoài công trình là quy trình vận hành và những tình huống phát sinh. Sự kết nối này giúp anh hiểu: kiến thức chỉ có giá trị khi giải được bài toán thực tiễn.

Kỷ luật cũng được rèn từ sớm. Nhân học cách quản lý thời gian giữa học tập, ngoại ngữ và nghiên cứu — nền tảng giúp anh thích nghi với môi trường làm việc nhiều yêu cầu.

Người đồng hành quan trọng với Nguyễn Vũ Thành Nhân trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu là TS. Nguyễn Thuế Quý – Trưởng Bộ môn Kết cấu công trình, Khoa Kỹ thuật xây dựng, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành. Theo TS. Quý, điều khiến thầy ấn tượng ở Nhân không chỉ là năng lực chuyên môn mà còn là tinh thần luôn muốn đi xa hơn những gì được học trên giảng đường.

“Với nhiều bài toán thiết kế kết cấu, Nhân không làm chỉ để hoàn thành yêu cầu mà thường đặt thêm câu hỏi ‘vì sao’, từ đó chủ động tìm nhiều hướng giải quyết khác nhau. Tôi còn nhớ em từng mạnh dạn tiếp cận và thử ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào thiết kế kết cấu nhà nhiều tầng – một hướng nghiên cứu đòi hỏi khả năng tự học và cập nhật công nghệ rất nhanh”, TS. Nguyễn Thuế Quý chia sẻ.

Theo thầy Quý, chính thói quen đặt câu hỏi và tinh thần chủ động ấy đã giúp Nhân chuyển từ cách học theo quy trình sang tư duy hiểu bản chất vấn đề. Trong quá trình tham gia nhóm nghiên cứu, nam cựu sinh viên luôn là người tích cực đề xuất ý tưởng mới, sẵn sàng thử nghiệm những hướng tiếp cận khác biệt để giải quyết bài toán kỹ thuật.

“Tôi tin rằng những trải nghiệm được rèn luyện trong môi trường học tập tại Khoa Kỹ thuật xây dựng – NTTU sẽ tiếp tục trở thành nền tảng để Nhân phát triển xa hơn nữa. Với tinh thần cầu tiến, khả năng thích nghi và thái độ nghiêm túc với nghề, tôi tin em sẽ còn tiến rất xa trên hành trình của một kỹ sư trẻ Việt Nam làm việc trong môi trường quốc tế”, TS. Quý nói.

Buổi họp 8 giờ sáng trên đất Nhật: Khi bản lĩnh được thử lửa

Một ngày làm việc của Nhân bắt đầu lúc 8 giờ sáng bằng buổi họp giao ban đầu giờ. Đây là nơi mỗi cá nhân phải trình bày rõ ràng kế hoạch công việc. Thời gian đầu, đây là một thử thách đối với Nhân khi tiếng Nhật chưa đủ tốt. “Mình phải viết sẵn ra giấy và đọc từng chữ,” anh nhớ lại.

Nhưng chính sự khắt khe ấy lại trở thành môi trường rèn luyện lý tưởng. Ngôn ngữ của anh dần trôi chảy hơn, sự tự tin cũng được bồi đắp qua từng lần báo cáo. Những buổi họp tưởng chừng khô khan lại là nơi giúp Nhân thích nghi nhanh nhất.

Rời phòng họp, Nhân quay lại với thế giới của các phần mềm CAD, phối hợp kỹ thuật và trực tiếp khảo sát hiện trường. Trong môi trường doanh nghiệp Nhật, mọi thứ không vận hành bằng cảm tính mà bằng quy trình tuyệt đối. Nguyên tắc “Báo cáo – Liên lạc – Thảo luận” (Hourensou) được lặp lại liên tục. Nhân khẳng định: “Bạn không thể tự ý thay đổi thiết kế nếu chưa thông qua thảo luận nhóm.”

Trở ngại lớn nhất của Nhân không nằm ở chuyên môn, mà là cảm giác “bất lực” khi nhận ra vấn đề trên bản vẽ nhưng không biết diễn đạt ra sao để hỏi cấp trên. Không né tránh, anh chọn cách đối diện bằng việc học từ đồng nghiệp, học tại các lớp buổi tối và tự mày mò tài liệu.

Với Nhân, tiếng Nhật không còn là một lợi thế thêm vào, mà là “chìa khóa” bắt buộc để công việc vận hành. “Đó là cầu nối để mình biến những tính toán trên bản vẽ thành công trình thực tế,” Nhân chia sẻ.

Câu chuyện của Nguyễn Vũ Thành Nhân không chỉ là hành trình của một kỹ sư trẻ bước ra thế giới, mà còn là lời khẳng định về giá trị của sự dấn thân và tư duy đổi mới. Xây dựng, trong kỷ nguyên công nghệ, không còn bó hẹp trong bê tông và cốt thép thô cứng, mà đã trở thành lĩnh vực của trí tuệ, nơi những kỹ sư bản lĩnh dùng công nghệ làm đòn bẩy để giải quyết các thách thức toàn cầu.

Với những học sinh đang đứng trước ngưỡng cửa chọn nghề, hành trình này gợi mở một lựa chọn rõ ràng: đừng chờ một con đường bằng phẳng, hãy chọn con đường cho phép mình tạo ra giá trị.

“Đi đi, đừng chờ đến khi mọi thứ trở nên dễ dàng,” Nhân nhắn nhủ.

Bởi chỉ khi bước ra khỏi vùng an toàn, người trẻ mới có cơ hội nhìn thấy giới hạn của chính mình – và cả những chân trời rộng hơn phía trước.

Tại Khoa Kỹ thuật xây dựng NTTU, mỗi bản vẽ của sinh viên không chỉ dừng lại trên trang giấy, mà được nuôi dưỡng bằng tâm huyết của thầy cô và sự hỗ trợ của công nghệ để vươn xa hơn. Khi bạn đủ can đảm để bước khỏi vùng an toàn, thế giới sẽ mở ra những bầu trời rực rỡ, nơi mỗi công trình bạn dựng xây không chỉ là những khối vật liệu vô tri, mà là minh chứng cho sức mạnh của tri thức và khát vọng vươn tầm của thế hệ kỹ sư Việt Nam 4.0.

 Thực hiện: Cẩm Thạch

Hình ảnh: NVCC